براعت استهلال گويند در قرآن مجيد سورهء فاتحه براعت استهلال « 1 » است براى تمام قرآن كه در حقيقت مطلع قرآن است و مشتمل است بر جميع مقاصد قرآنيه ( لغت‌نامه - فرهنگ معارف اسلامى ) برائت ( ب ء ) نام ديگر ( - ) سورهء توبه برزخ ( ب ز ) مِنْ وَرائِهِمْ بَرْزَخٌ إِلى يَوْمِ يُبْعَثُونَ ( مؤمنون - 100 ) عالم برزخ عالمى است ميان دنيا و آخرت . مقام بين مرگ و قيامت . عالم بعد از مرگ و قبل از حشر و قيامت . گاهى از عالم برزخ تعبير به عالم قبر يا عالم ارواح يا عالم مرگ شود . ( تفسير نمونه ، ج 14 ، ص 135 - قاموس قرآن - دائرة الفرائد ، ج 2 ص 143 - فرهنگ اصطلاحات و لغات فلسفى - فرهنگ آنندراج ) بَرِقَ الْبَصَرُ ( ب ر ق ل ب ص ) فَإِذا بَرِقَ الْبَصَرُ ( قيامه - 8 ) - وقتى كه چشم خيره شود ، راجع به منكران بعث است كه به‌طور استهزاء مىگويند روز قيامت كى خواهد بود ، پس وقتى كه چشم از شدت هول متحير و خيره شود به طورى كه آن را نتوانند به هم زند . ( فرهنگ لغات قرآن - ج 1 - ص 146 ) بروج نام سوره‌اى است در قرآن مجيد - سورهء بروج برهان يا أَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جاءَكُمْ بُرْهانٌ مِنْ رَبِّكُمْ ( نساء - 174 ) منظور چنان‌كه جمعى از مفسران گفته‌اند و قرائن گواهى مىدهد شخص پيامبر اسلام است ( تفسير نمونه - كشف المطالب ، ص 17 ) بريه - سورهء بريه بساتين قرآن ( ب ) سورى است كه با « المر » آغاز مىگردند . ( پژوهشى در تاريخ قرآن كريم ، ص 106 ) بِسْمِ اللَّهِ ( ب م لّا ) مخفف و كوتاه شده « بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ » است و آن را در مقام دعوت و تعارف برابر با « بفرما » و نيز براى استعاذه و تعويذ به كار برند . ( بينات - ش 1 - ص 24 ) بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ آغاز و شروع سوره‌هاى قرآن مجيد با آن است و به اتفاق جميع فقهاى اماميه آيه‌اى است از هر سورهء و تنها سورهء برائت از اين قاعده مستثنى است ( و اين آيه در آن نيامده ، زيرا اين سوره به منظور تبرى و دورى جستن از مشركين نازل گرديده و با همان معنى نيز شروع مىشود ) . اين آيه در خلال سورهء نمل نيز ذكر شده است ( طى آيه 30 ) . مسلمين معمولا كارهاى خود را با گفتن بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ شروع مىكنند و عدم ذكر آن نماز را باطل مىكند . و نيز براى استعاذه و تعويذ و طلب يارى از خدا و آرامش يافتن و . . . به كار مىبرند . ( منهج الصادقين - بيان ، ص 568 - و . . . ) بسم اللّه بسم اللّه در محاورهء فارسى در موردى به كار مىرود كه بخواهند از حادثه هايلى سخن

--> ( 1 ) . براعت استهلال يكى اصطلاح ادبى است و آن است كه آغاز گفتار مشتمل باشد بر آنچه با حال گوينده متناسب بوده و اشاره هم به موضوعى كه در آن باب سخن ميرانده شده باشد .